Phù phù, cuối cùng đã tạm xong phần gió bão. Trước khi đọc tiếp, mình mong các bạn bỏ qua hết các quan niệm thông thường về học tiếng Anh như mình đã nói ở post đầu đi nhé !
Giờ mình xin vào chủ đề chính luôn.
Phần 4: Giai đoạn 1: Làm sao để nghe – hiểu và đọc hiểu được Tiếng Anh.
Thời gian dự kiến 1 tháng ^^!
Đúng như tên gọi, mục tiêu của giai đoạn này là "làm sao nghe, đọc hiểu được Tiếng Anh thực sự". Tức là làm sao để mình nghe, đọc hay thậm chí là nói viết automatically luôn, thay vì đắn đo về từ vựng, ngữ pháp, blah blah mà sai vẫn hoàn sai. Muốn vậy, điều đầu tiên cần làm là bỏ qua thói quen dịch sang tiếng Việt khi nghe và đọc. Đơn thuần là không nghĩ đến việc dịch nữa, rồi bạn sẽ quen thôi... Mình nói trước vậy vì theo như mình đã ghi chú, những bài viết này không dành cho những người không biết tí gì về tiếng Anh mà dành cho các bạn đã có trình độ tương đối. Nên nhớ là tương đối chứ không phải giỏi rồi, vì giỏi rồi cần gì phải học ^^!
- Làm sao để nghe – hiểu được tiếng Anh
Trong giai đoạn này, mình nghiêm cấm các bạn nghe các tài liệu IELTS hay academic! Hãy để Real English giúp các bạn thật sự tiến bộ. Mấu chốt của giai đoạn này là tạo cho các bạn một môi trường “tràn ngập” tiếng Anh để não bộ của bạn quen với các ÂM tiếng Anh. Mình cũng ghi chú luôn là quên hết mấy cái kí âm đi, chúng thật sự useless! Càng sống trong môi trường “tràn ngập” tiếng Anh chúng ta càng quen nhanh với các âm, tiến tới là hiểu các từ thông dụng, và rồi tin mình đi, kĩ năng này vô cùng hữu dụng trong thi IELTS.
Có nhiều bạn có thể thắc mắc trong phần trước khi mình nói dân Việt thực ra kém Grammar, đơn giản vì chúng ta biết cách "làm" Grammar đúng trong 1-2 thậm chí là 5-6 câu, nhưng khi buộc phải TỰ VIẾT sao cho đúng grammar trong tầm 300-400 words thì bạn sẽ nhanh chóng nhận ra …hầu như câu nào của bạn cũng có lỗi ngữ pháp. Kỹ năng Listening cũng vậy, có thể nhiều bạn nghe rất tốt trong quãng 30s nhưng khi bước vào những đoạn dài tầm 5’ các bạn bị stun ngay lập tức và choáng. Nên nhớ, trong bài thi IELTS, mỗi part của chúng ta tối thiểu dài 4’ và không có ai pause hay cho bạn nghe lại. Còn trong cuộc sống thực ư? Khi bạn đi học thì đó là 24/24 ^^!
Xin trở lại với việc đẩy nhanh kỹ năng nghe. Như nhiều bạn cũng biết, có 2 kiểu luyện nghe. 1 là Passive Listening và thứ 2 là Active listening. Hầu như chúng ta suốt ngày luyện active listening rồi.Hầu hết các tài liệu luyện nghe là nghe active. Trong khi vấn đề căn bản khi bạn học 1 ngôn ngữ mới là phải nghe Passive càng nhiều càng tốt kìa ! Nguyên lý giống như khi còn nhỏ và chúng ta học tiếng Việt vậy. Hồi đấy bạn chẳng biết transcipts là cái vẹo gì cả, bạn nghe người lớn nói, dần quen và bi bô tập theo.
Chúng ta cần phải có môi trường tràn ngập tiếng Anh? Và chúng ta phải nghe càng nhiều càng tốt? Vàchúng ta là loại siêu lười? Vậy thì nghe passive nhiều thôi, active chỉ là phụ ^^! Và thậm chí là ..may mắn thay, có một siêu đại ka đã cho ra đời 1 học liệu giúp bạn nghe active effortlessly, ai chưa biết mình sẽ giới thiệu ngay phần dưới!
Và tài liệu chúng ta cần trong quá trình này là?
Cái này phải tùy thuộc xem bạn thích cái gì. Chúng ta sẽ tiếp thu tốt nhất cái mà chúng ta thích nhất. Rất nhiều bạn chỉ trích việc nghe nhạc xem phim là vô dụng trong thi IELTS, nhưng vấn đề là phải nghe cho ra âm đã thì mới ace điểm listening đạt mốc được. Không thì tips giời cũng không cứu bạn nổi! Vì vậy, mình đề xuất học liệu cho passive listening là chính thứ bạn muốn nghe nhất.
Mình xin ví dụ ở mình là mình rất thích nghe nhạc The Beatles khi rảnh, thích xem phim Âu Mĩ, và đặc biệt là mê TV Series. Bản thân mình đã cày hết bộ Friends 2 lần, How I met your mother thì chưa hề bỏ một tập nào. Và mình khuyên là cách tốt nhất giúp bạn có Real English là xem các chương trình TV! Tuy nhiên, nghiêm cấm xem với sub Việt. Bạn hãy xem phim với Sub Eng, và phải có sub, việc có sub hỗ trợ tương đối nhiều cho những người chưa quen và đặc biệt hữu ích với quá trình bạn phải luyện Speed Reading sau này. Ngoài ra, xem TV Series nhiều giúp bạn biết thêm nhiều về văn hóa, lối sống phương Tây và đặc biệt rất nhiều những "cụm hay" mà bọn IELTS thổ tả nói là idioms sẽ tự nhập vào bạn, thay vì phải đi tụng từ các cuốn sách khô khan...
Có thể bạn không thích xem TV Series mà thích các chương trình kiểu Man Vs Wild? Mình xin nhắc lại, hãy nghe những thứ bạn thích, đó là cách học tốt nhất. Nếu bạn nào thích, mình rất sẵn lòng cho các bạn mượn 1 trong vài bộ sau: How I met your mother, Friends, Gossip Girl hoặc chép cho bạn full bộ Lonely Planet ^^! Cô bạn vừa thi IELTS mình có nói ở post đầu là một người rất mê nhiếp ảnh và cô ấy cày bộ Lynda dành cho Amateur Photographer. And wow, It really works ! Cô ấy thực sự nhận ra điều này khi một ngày tình cờ cô ấy nghe rõ mồm một "Had a dream I was king, I woke up, still a king" trong khi nghe Lighters ^^! Hãy thử lắng nghe con tim mình lên tiếng và tìm thấy điều mình thích ! Nghe nhạc, xem phim, xem porn… làm gì cũng được miễn ở đó có nhiều tiếng Anh^^!
Sự thực thì các TV Shows là học liệu nghe active – bởi bạn nghe và phải hiểu nội dung, nhưng mình vẫn sắp xếp ở đây bởi hầu như chúng mình nếu bỏ sub đi thì …chả hiểu mấy nó nói cái gì. ^^! Vì thế, quen âm là chính. Gặp từ nào không biết? Tự đoán, hoặc …bỏ qua thôi. Đừng lo lắng, rồi bạn sẽ hiểu khi bạn xem nhiều hơn và học Reading =)).
Một tài liệu nên có nữa là …BBC. Mình thành thật khuyên các bạn là nên download ngay BBC iplayer về và bật với volume vừa phải mỗi khi ngồi lướt web, hay ngồi đọc truyện, sách báo, xem porn =)).
Ban đầu có thể tất cả là quá sức và thật sự …khủng khiếp với bạn,nó đi ngược lại với tiêu chí học thật ít của mình. Nhưng đây có phải là học đâu? Chúng ta đang chơi, thư giãn cơ mà, cứ làm gì bạn muốn và kệ BBC nó hét gì vào tai bạn =)). Xem phim bộ 20 tập 1 ngày cười lăn cười bò ra ấy chứ ^^! Hãy duy trì tất cả những việc này hàng ngày, với thời gian càng nhiều càng tốt. Mình xin nhắc lại là vài ngày đầu có thể bạn không thể effortlessly được, thậm chí như cô bạn mình đã từng nôn thốc nôn tháo vì …shock ngôn ngữ. Nhưng mình đảm bảo là sau khoảng 1 tuần, bạn sẽ thấy nó như …gió thổi qua tai thôi. Rất nhẹ nhàng và bạn sẽ thấy nó không làm phiền bạn nữa ^^!
Chỉ có 1 thôi: Bộ Power English của AJ Hoge
1 bộ luyện tiếng Anh tuyệt vời cho tất cả những ai muốn học tiếng Anh, mình phải nói là từ thủa cha sinh mẹ đẻ chưa thấy bộ luyện tiếng Anh nào hay ho như thế! Đơn thuần là những file Audio với cách phát âm siêu dễ nghe và khả năng giúp bạn tiếp thu phải nói là …vô địch. Các bạn có thể download 3 bài đầu tài đây.
http://www.mediafire.com/#abm3q9e4jw834
Dành khoảng 30’ mỗi ngày để nghe phần Mini story. (Đọc kĩ welcome guide nhé – trong này bác ý hướng dẫn quá đầy đủ rồi. Hãy tin và thực hiện 100% hiệu quả đó^^!). Vậy là quá ổn với quá trình nghe active của bạn rồi ^^! Các bạn cũng nên nhớ là chúng ta nghe active, nên cố gắng hiểu nội dung và intonation của thầy AJ nhé!
2.Làm sao để đọc hiểu tiếng Anh.
Forget about textbooks ^^! Mình có vẻ lại mâu thuẫn khi vừa nói rằng chúng ta cần phải củng cố grammar. Tuy nhiên hoàn toàn vấn đề này không phi logic. Bạn không có khả năng sử dụng grammar trong đoạn dài chính yếu bởi vì bạn theo rules “riêng rẽ” quá nhiều thay vì để grammar tự chảy trong bạn. Mà muốn grammar tự chảy trong bạn thì quên textbooks, grammar books đi mà hướng về với các tài liệu đọc khác. Quá trình này tương tự như khi bạn thực hiện Passive Listening, đó là đọc càng nhiều càng tốt các chủ đề mình thật sự hứng thú. Đây là cách nhanh nhất để giúp bạn “lặp đi lặp lại” việc đọc những Dynamic Vocabulary giúp bạn hiểu >80% tiếng Anh trong vòng 1 tháng ! Tuy nhiên, mình khuyến cáo là đọc các tài liệu càng …đơn giản càng tốt, mà tốt nhất là đọc Real English! Đừng cố kiếm academic articles hay đại loại thế mà đọc, vô dụng thôi ^^!
Một số tài liệu mình khuyến cáo là:
- Sách văn học thiếu nhi: Quên ngay lập tức các thể loại văn học kinh điển đi bạn nhé! Nếu không tin mình sẽ cho bạn mượn đọc thử 1 cuốn ^^! Đảm bảo bạn sẽ đọc mà đầu óc quay mòng mòng. Một số lựa chọn vô cùng hay ho cho bạn là “Harry potter” hay cho các bạn nữ phát cuồng vì Taylor người sói là “Twilight Saga”.
- Sách chuyên ngành bạn thích: đặc biệt hữu dụng với các anh chị đã đi làm và muốn tiếp tục phát triển sự nghiệp. Riêng em thì cứ có sách Marketing hay Management là em cày nhiệt tình ^^!
- Truyện ngắn – Blog người nổi tiếng. Không phải nói nữa vì tài liệu này quá nhiều rồi ^^!
- Các loại sách, tài liệu du lịch: Hình như hầu như những bạn được tag trong này đều rất mê đi du lịch thì phải? Vậy thì còn gì thích thú hơn là kiếm những cuốn sách –rất nhiều ảnh đẹp- viết về du lịch? Hãy để chúng đánh thức những chuyến đi trong bạn, nhé !
- Ghi chú: mình hiện có một cuốn Around the World của Lonely Planet siêu siêu độc nói về 200 đất nước trên thế giới với hình ảnh siêu siêu đẹp, cùng một cơ số các sách tiếng Anh thể loại khác. bạn nào giới thiệu gái đi chụp ảnh cho mình mình sẵn sàng cho mượn ;;).
- Wiki, imdb, review website: Rất hữu ích với các bạn có niềm đam mê cái gì đó =)). Như mình là imdb để coi và viết review (tại sao không) về các bộ phim đã xem qua. Các bài review được viết với ngôn ngữ đời thường tương đối dễ hiểu và rất hay ho nếu bạn thật sự đam mê ^^!. Có một kênh thông thường mà chắc bạn nào cũng biết đó là …Youtube. Thật tuyệt khi vừa luyện nghe vừa luyện đọc. Hãy thử tham gia vào cộng đồng comment các Ca khúc, clip âu Mỹ nhé, nhiều lúc bạn phải bò ra cười đấy =)). Cùng comment luôn nếu bạn thích thì tốt quá, biết đâu bạn sẽ có dịp war với mình =)).
- News: Hãy tập thói quen set homepage = BBC hoặc CNN, kể cả khi bạn bật lên rồi …tắt đi cùng được. Quan trọng là tiếng Anh nó đập vào mặt bạn dù 1-2s cũng là tốt rồi. Còn tất nhiên, đọc vài tin linh tinh được thì tốt quá. Nếu bạn có Iphone/Itouch, down ngay các apps BBC hay CNN nhé ^^!
- Về từ mới & grammar trong giai đoạn này:
Thứ nhất, bạn phải bỏ qua tất cả cá rules đi. Đừng vừa đọc vừa nghĩ “à đây là quá khứ nè”.
Thứ 2, không bao giờ được dịch ra tiếng Việt, không hiểu gì thì thôi. Chúng ta đang passive reading mà =)).
Thứ 3, hãy tra những cụm từ “lặp đi lặp lại” và hãy tuân theo qui tắc: 1 trang cùng lắm là tra 1 cụm từ thôi. Không hơn. Và hãy nhớ kĩ là Cụm từ, chứ không phải là Từ nhé! Do not study words, learn phrases !!!.
Thứ 4, nếu bạn cảm thấy đọc cả trang mà vẫn không hiểu gì, hãy cứ bỏ qua và đọc thử vài trang tiếp theo. Nếu vẫn không hiểu? Tìm cho mình một tài liệu “dễ đọc hơn”, sau đó quay lại tài liệu kia vào 1 dịp khác.
Phù, vậy là xong căn bản về Giai đoạn 1. Truyền đạt bằng miệng chắc đơn giản hơn chứ viết dài phết. Khéo đóng thành sách mang bán được ấy nhỉ =)). Có điều gì thắc mắc các bạn cứ cho mình còm hoặc mời mình …café nhé. Dạo này mình rảnh lắm ^^! Để kết thúc post, mình mong các bạn đọc thật kĩ phần dưới !
TỐI QUAN TRỌNG: Trong quá trình luyện nghe này, tuyệt đối các bạn không được luyện Writing hay thử động đến các tài liệu IELTS !!!! Một khuyến cáo nữa là các bạn nên tiếp xúc với tiếng Việt hay các ngôn ngữ khác càng ít càng tốt! Bỏ qua các bài hát tiếng Việt đi, dù nó hot đến mấy. Tốt nhất là không đọc sách tiếng Việt, không xem phim Việt, bỏ qua phim Hàn, block ngay lập tức các thể loại mương cống, các forum thời thượng. Với bạn Nam thì bỏ JAV đi mà chuyển sang White nhé ;;). Thậm chí là ít tiếp xúc với bạn bè, bố mẹ được thì càng tốt =))!
Mình biết điều này thật sự rất khó, bản thân mình cũng từng rất khó khăn vì ...quá yêu tiếng Việt (Sự thật luôn...). Lúc này là lúc cái động lực mình đã nói ở post trước lên tiếng. Vì nói thật bị shock ngôn ngữ rất khủng khiếp, đau đầu chóng mặt, điên điên luôn =)). Tuy nhiên, chỉ một tháng “sống trong thế giới tiếng Anh” thôi. Và bạn sẽ thấy thật sự khác biệt ! Chúng ta còn phải bước ra ngoài thế giới và đuổi theo những ước mơ cơ mà ^^!
Mình mong sau khi đọc xong post này, tất cả các bạn được tag hãy bắt đầu ngay vào quá trình học Giai đoạn 1 này, vì nó có gì khó khăn để bắt đầu đâu. Cứ khởi động vài ngày cho nóng máy rồi hãy để "ngập ngôn ngữ" thật sự! Bắt đầu sớm một ngày thì tốt một ngày, mình có ghi chú là thời gian dành cho nó khoảng 1 tháng, nhưng nếu bạn có những khoảng 6 tháng cho đến lúc lấy IELTS thì... Dành 5 tháng cho nó đi, đừng nói là 7, 7.5 là trong tầm tay bạn ^^!
GL & HF ^^!
